24-04-08

bier schuimt al eeuwenlang

ST_JIMMINK_4221446-_730192h
Bier uit Zutphen schuimt al eeuwenlang

Herman Jimmink bij de brouwketels van de Hanze-stadsbrouwerij, waar sinds enkele jaren weer echt Zutphens bier gedronken kan worden.foto Yvonne Pieters

ZUTPHEN - Enkele jaren geleden kwam er tijdens een verbouwing in de kelder van Grand Café Pierrot aan de Houtmarkt in Zutphen een oude brouwoven tevoorschijn.

Onderzoekswerk van stadsarcheoloog Michel Groothedde wees uit dat de oven al rond 1500 werd gebruikt door de Zutphense brouwersfamilie Raven. Het is één van de weinige nog echt tastbare overblijfselen van het rijke brouwersverleden dat Zutphen kent.

Vordenaar Herman Jimmink, fervent verzamelaar van bierartikelen, raakte een tijdje geleden geïnteresseerd en begon een speurtocht naar de bierbrouwershistorie van de Hanzestad. De zoektocht begint nu zijn vruchten af te werpen. Een stadswandeling langs voormalige brouwerijpanden staat in de steigers.

Binnen de stadsmuren brouwden de Zutphenaren in het verre en het meer nabije verleden er lustig op los, vertelt Jimmink enthousiast.

De Vordenaar komt tot een opsomming van zo'n veertig brouwerijen en aanverwante bedrijven vanaf het begin van de vijftiende eeuw in Zutphen. "Het grote aantal is enigszins begrijpelijk. Zo dronken zelfs kinderen bier. Echt veel andere mogelijkheden om de dorst te lessen waren er verder niet. Het water in de grachten en kanalen was namelijk sterk vervuild. Ook een importverbod op vreemd bier, opgelegd door het Zutphens stadsbestuur in 1376, speelde hierin mee."

Namen van vergane brouwerijen als de De Lelie, Het Rode Hert, Prins Eugenius, De Gekroonde Lelie, de Werelt en de Roode Toren prijken in de vier grote mappen die Jimmink heeft samengesteld. Wekelijks zat hij hiervoor in het Zutphense stadsarchief. "Veel informatie is uit het archief te achterhalen. Zo telde het bierbrouwersgilde in Zutphen in 1466 meer dan twintig aangesloten brouwers." Ook op bezoek bij eigenaren van voormalige brouwerijen werd Jimmink wijzer.

"Vaak zijn mensen wel bereid te vertellen over de historie van het pand. Lang niet iedereen kent echter die geschiedenis. Al met al neemt het pluiswerk veel tijd in beslag."

Vijf eeuwen, veertig brouwerijen: het zijn vervlogen tijden. Hedentendage zijn er op indirecte verwijzingen zoals straatnamen na nog maar weinig tastbare sporen van het Zutphense brouwersverleden. "Er is ontzettend veel verloren gegaan. Veel brouwerijen bevonden zich vroeger in de Houtstraat, maar ook in de Rode Torenstraat, de Groenmarkt en de Laarstraat. Van sommige brouwerijen zijn nog overblijfselen bewaard gebleven. De brouwoven bij Pierrot is natuurlijk prachtig. Het is mooi dat ook de uitbater zo ingenomen is met de vondst." Iedere brouwerij heeft zijn eigen verhaal, legt Jimmink verder uit. "In principe is er een prachtig boek over te schrijven."

De stadswandeling die Jimmink voor ogen heeft moet langs zulke overblijfselen leiden. "Op dit moment ben ik nog in gesprek met Gerrit Wolf van de Hanze-stadsbrouwerij. Zoals wij de tocht nu voor ogen zien duurt de wandeling iets langer dan een uur, met de stadsbrouwerij als begin- en eindpunt. Tijdens de route is er natuurlijk niet alleen oog voor het brouwersverleden van de stad. Zutphen heeft wat dat betreft natuurlijk veel meer te bieden."

De brouwerijen van vroeger waren volgens Jimmink vooral kleine zelfstandigen. "De klantenkring was vaak beperkt. In het archief ben ik zo'n veertig, veelal kleinere brouwers tegengekomen. Daarnaast zijn er guiters, tappers, en bottelieren. Toch vond het bier uit Zutphen ook zijn trek naar elders. Vooral door het Hanzeverbond was dit mogelijk."

Hoewel het Zutphense bier eind negentiende eeuw een langzame dood stierf, vloeit het tegenwoordig weer rijkelijk.

In de Houtstraat, net als vroeger. Jimmink is blij met de samenwerking met de Hanze-stadsbrouwerij. "Hopelijk is er genoeg animo voor de stadswandeling. Binnenkort gaan we de route voor het eerst lopen. Uiteraard proosten we achteraf met een oerbiertje."

09:01 Gepost door biertje in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.